Những góc nhìn mới về kiến trúc thép
Sáng 11/9/2026, Trường Đại học Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh (UAH) phối hợp cùng Công ty NS BlueScope Việt Nam tổ chức Hội thảo “Những góc nhìn mới về kiến trúc thép”, giúp sinh viên tiếp cận thực tế vai trò của thép trong kiến trúc đương đại, từ tư duy thiết kế, quá trình hiện thực hóa ý tưởng đến giải pháp vật liệu và kỹ thuật thi công.
Phát biểu tại hội thảo, TS.KTS Trương Thanh Hải - Phó Hiệu trưởng Nhà trường cho biết hợp tác giữa Nhà trường và NS BlueScope đã được triển khai từ nhiều năm qua, thông qua các cuộc thi, workshop và hội thảo dành cho sinh viên cũng như giới chuyên môn. Từ thực tế giảng dạy, TS.KTS Trương Thanh Hải cho rằng sinh viên vốn quen thuộc với những đồ án sử dụng bê tông cốt thép, trong khi thép và các hệ kết cấu mới vẫn còn là một khoảng trống cần được khám phá nhiều hơn. Thầy chia sẻ: “Thầy cô luôn khuyến khích các bạn tìm ra những vật liệu mới, những hệ kết cấu mới để công trình của mình có một công nghệ vượt trội hơn”. Theo Thầy, đây cũng là dịp để người học quan sát cách ý tưởng kiến trúc được phát triển trong điều kiện thực tế, đáp ứng yêu cầu về công năng, kỹ thuật, vật liệu và tính khả thi.
Tiếp nối chương trình, ông Phan Đình Sự - Quản lý Thiết kế Kiến trúc Cấp cao, Archetype Group mở đầu câu chuyện “Từ ý tưởng đến thực tế” bằng công trình Nhà máy PANDORA tại Bình Dương. Câu chuyện cho thấy kiến trúc công nghiệp không đơn thuần là giải bài toán công năng mà còn đòi hỏi Kiến trúc sư phải cân bằng giữa hình thức, kỹ thuật, yêu cầu vận hành và định hướng phát triển bền vững.
Ở một góc nhìn khác, ông Olivier Souquet - Kiến trúc sư, Nhà sáng lập, Chủ tịch DE-SO Asia và ông Nguyễn Trọng Nhân - Kiến trúc sư DE-SO Asia chia sẻ câu chuyện thiết kế Nhà hàng Cần Giờ, bắt đầu từ việc tìm hiểu chính nơi công trình được xây dựng. Theo các diễn giả, trước khi đưa ra một ý tưởng, kiến trúc sư cần hiểu rõ địa hình, khí hậu, cảnh quan và những đặc điểm riêng của khu vực. Với Nhà hàng Cần Giờ, hướng nhìn về rừng ngập mặn và vị trí bên hồ trở thành những yếu tố quan trọng để hình thành ý tưởng thiết kế. Từ đó, phần mái được phát triển với hình ảnh “đôi cánh hướng về rừng ngập mặn”. Thép được lựa chọn cho phần mái và một số cấu kiện phía trên bởi sự nhẹ, linh hoạt và thuận lợi cho việc thay thế, bảo trì. Trong khi đó, phần công trình gắn với mặt đất được giữ chắc và hài hòa với địa hình. Cách xử lý này giúp công trình vừa có hình thức riêng, vừa giữ được mối liên hệ với cảnh quan xung quanh. Ánh sáng, khoảng trống và bóng đổ qua các lớp vật liệu cũng được tính toán để tạo nên những hiệu ứng khác nhau cho công trình vào ban ngày và ban đêm.
Hội thảo tiếp tục đặt câu hỏi về khả năng của vật liệu thép trong việc hiện thực hóa những ý tưởng kiến trúc ngày càng đa dạng. Ông Hồ Thịnh - Giám đốc Kỹ thuật Công ty NS BlueScope Lysaght Việt Nam chia sẻ về “Vai trò của vật liệu & giải pháp thép trong kiến trúc hiện đại”. Theo ông, cùng với sự phát triển của công nghệ, thép ngày càng có khả năng đáp ứng nhiều hình thức kiến trúc mà trước đây khó thực hiện. Từ những mái cong, mái dạng quạt đến các hình thức mái cong theo nhiều hướng, vật liệu thép có thể được gia công để bám sát hơn với ý tưởng của kiến trúc sư. Không dừng ở hình thức, giải pháp mái còn phải đáp ứng những yêu cầu sử dụng thực tế. Với các công trình như sân bay, nhà thi đấu, nhà hát hay nhà ga, hệ mái cần được tính toán đồng thời về khả năng cách nhiệt, cách âm, độ bền và phương án thi công. Đáng chú ý, từ bản vẽ của kiến trúc sư, ý tưởng về thép còn phải được chuyển hóa thành các thông số kỹ thuật, giải pháp gia công và phương án lắp đặt cụ thể. Quá trình này đòi hỏi sự gắn kết chặt chẽ giữa tư duy thiết kế và hiểu biết về vật liệu, kỹ thuật để đưa ý tưởng thành công trình thực tế.
Hội thảo vì vậy mở ra một cách nhìn rộng hơn về thép. Từ vật liệu phục vụ kết cấu, thép có thể trở thành một phần của ngôn ngữ kiến trúc, tham gia định hình hình khối, ánh sáng, nhịp điệu và trải nghiệm không gian. Thông qua hoạt động kết nối giữa Nhà trường, doanh nghiệp và các đơn vị tư vấn thiết kế, hội thảo góp phần đưa kiến thức trong giảng đường đến gần hơn với thực tiễn nghề nghiệp, đồng thời tạo thêm cơ hội để sinh viên UAH tiếp cận những giải pháp vật liệu đang được ứng dụng trong kiến trúc hiện đại.