MÃN NHÃN - illumiNOTION: Khi ánh sáng trở thành chất liệu thiết kế trải nghiệm
Sáng 21/9/2026, khoa Kiến trúc Nội thất, Trường Đại học Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh (UAH) tổ chức Lễ khai mạc Lighting Workshop illumiNOTION - Mãn Nhãn, mở đầu chuỗi hoạt động workshop và triển lãm thiết kế ánh sáng diễn ra từ ngày 21-24/9/2026. Chương trình hướng sinh viên đến một cách tiếp cận đương đại về ánh sáng. Trong đó ánh sáng được nhìn nhận như một chất liệu có khả năng tạo dựng cảm xúc, ký ức và trải nghiệm không gian.
Hoạt động nhằm hướng đến dấu mốc Kỷ niệm 50 năm UAH, trong dòng chảy 100 năm đào tạo Kiến trúc sư. Tiếp nối tinh thần “Bản vẽ của truyền thống và khát vọng”, workshop đưa những vấn đề quen thuộc của đời sống vào quá trình sáng tạo. Thay vì chỉ xem ánh sáng dưới góc độ kỹ thuật hay công năng, illumiNOTION - Mãn Nhãn đặt câu hỏi về cách con người nhìn, cảm nhận và tương tác với ánh sáng trong không gian sống đương đại.
Nếu con người từng trải nghiệm ban đêm chủ yếu dưới ánh sáng tự nhiên của mặt trời, mặt trăng, các vì sao và lửa thì sự phát triển của nguồn sáng nhân tạo đã làm thay đổi sâu sắc cách con người sử dụng và cảm nhận không gian. Từ đó, chúng ta đặt vấn đề về một nghịch lý của đời sống hiện đại: bên cạnh xem kiến trúc như một hành trình chinh phục ánh sáng, con người ngày nay đôi khi lại phải tìm cách tránh ánh sáng quá mức. Những hiện tượng như ánh sáng nhân tạo dày đặc, chói sáng hay ô nhiễm ánh sáng trở thành những vấn đề cần được nhìn nhận trong thiết kế. Một trọng tâm khác của workshop là khái niệm “bóng tối”. Thay vì xem bóng tối đơn thuần là phần còn thiếu của ánh sáng, hoạt động khuyến khích sinh viên nhận diện các trạng thái khác nhau của bóng đổ, bóng hình và vùng tối thực sự, từ đó đặt câu hỏi: nếu thiết kế bắt đầu từ bóng tối thì trải nghiệm không gian sẽ thay đổi như thế nào?
Thông qua nhiều ví dụ về nghệ thuật sắp đặt ánh sáng, workshop cũng nhấn mạnh vai trò của con người trong việc hình thành trải nghiệm. Cùng một không gian hoặc một nguồn sáng có thể tạo ra những cảm nhận khác nhau tùy thuộc vào thị giác, cơ thể, ký ức, kiến thức, môi trường sống và nền tảng văn hóa của mỗi cá nhân. Vì vậy, thiết kế ánh sáng không nhất thiết tạo ra một trải nghiệm giống nhau cho tất cả mọi người, mà có thể mở ra những cách diễn giải khác nhau.
Từ những vấn đề đó, sinh viên tham gia workshop được đặt ra thử thách “Mãn Nhãn”: tìm kiếm một vấn đề về ánh sáng trong đời sống hằng ngày gây khó chịu, bất tiện hoặc làm mất đi một giá trị trải nghiệm. Đó có thể là từ không gian nội thất, cảnh quan đô thị đến giao thông công cộng... Sau đó, sinh viên sẽ tái định nghĩa vấn đề bằng tư duy thiết kế, chuyển hóa nó thành một tác phẩm ánh sáng có câu chuyện, cảm xúc và dấu ấn cá nhân.
Đáng chú ý, illumiNOTION - Mãn Nhãn năm nay có sự mở rộng đối thoại với sinh viên quốc tế và liên trường. Chương trình có sự tham gia của sinh viên đến từ Silpakorn University (Thái Lan), RMIT University Vietnam, Trường Đại học Văn Lang và Trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh (HCM-UTE). Sự kết nối này tạo điều kiện để các ý tưởng về ánh sáng được tiếp cận từ nhiều nền tảng đào tạo, văn hóa và trải nghiệm khác nhau.
Workshop diễn ra xuyên suốt từ ngày 21-24/9/2026. Các sản phẩm được phát triển trong chương trình sẽ được giới thiệu tại Lễ Khai mạc Triển lãm Chiếu sáng Mãn Nhãn và Sản phẩm Nội thất Giản Giảm, diễn ra lúc 17h30 ngày 24/9 tại UAH và kéo dài đến hết ngày 30/9/2026.
Một số hình ảnh tại buổi khai mạc workshop illumiNOTION - Mãn Nhãn





