“KIẾN TRÚC CHỮA LÀNH” VÀ TRIẾT LÝ ĐÀO TẠO TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

“KIẾN TRÚC CHỮA LÀNH” VÀ TRIẾT LÝ ĐÀO TẠO TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Xem thêm trên fanpage [TẠI ĐÂY]

Trong bối cảnh đô thị Việt Nam đang đứng trước những thách thức đa chiều về hạ tầng, môi trường, bản sắc và chất lượng sống, vai trò của các cơ sở đào tạo kiến trúc, quy hoạch ngày càng được nhìn nhận như một mắt xích quan trọng trong tiến trình phát triển bền vững. Trên hành trình đó, Trường Đại học Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh (UAH) tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những học hiệu hàng đầu trong đào tạo kiến trúc sư, kỹ sư và nhà thiết kế, đồng thời từng bước mở rộng vai trò như một trung tâm học thuật gắn với thực tiễn xã hội và hội nhập quốc tế.

Truyền thống đào tạo gắn với thực tiễn phát triển đô thị

Trải qua 50 năm hình thành và phát triển, UAH đã định hình nên một bản sắc riêng biệt, được đúc kết qua ba giá trị cốt lõi “Truyền thống - Sáng tạo - Chuyên nghiệp”. Trong kỷ nguyên mới, Nhà trường xác định hai nhiệm vụ trọng tâm là đào tạo nguồn nhân lực theo quy hoạch nguồn nhân lực của ngành phục vụ các địa phương, đồng thời đáp ứng nhu cầu thực tiễn của xã hội.

PGS.TS.KTS. Phạm Trọng Thuật - Hiệu trưởng Nhà trường nhiều lần nhấn mạnh tại các diễn đàn học thuật rằng, mục tiêu của đào tạo kiến trúc sư, kỹ sư và nhà thiết kế không chỉ dừng ở việc tạo ra những công trình đẹp hay giải pháp kỹ thuật tối ưu. Đích đến cao hơn là kiến tạo môi trường sống nhân văn và bền vững. Từ quan điểm này, triết lý “phụng sự cộng đồng” được xác định là kim chỉ nam xuyên suốt trong hoạt động đào tạo của UAH.

Trên thực tế, nhiều đồ án tốt nghiệp của sinh viên không chỉ đáp ứng yêu cầu học thuật mà còn trở thành những đề xuất quy hoạch, giải pháp thiết kế có tính khả thi, trực diện giải quyết các “điểm nghẽn” về hạ tầng, môi trường và không gian sống tại các đô thị Việt Nam.

Minh chứng tiêu biểu cho định hướng này là đồ án đạt Giải Nhất sinh viên tốt nghiệp xuất sắc năm 2025 (ngành Quy hoạch, Hạ tầng kỹ thuật và Quản lý đô thị) của sinh viên Trần Trương Thanh Phong (Khoa Quy hoạch). Thay vì lựa chọn những đề tài mang tính lý tưởng hóa, Phong tập trung nghiên cứu khu dân cư ven rạch Cầu Sơn - một khu vực đang đối mặt với tình trạng ngập lụt, ô nhiễm và thiếu hụt hạ tầng xã hội. Với tư duy của một nhà quy hoạch trẻ được đào tạo bài bản, Phong tiếp cận vấn đề theo hướng “xanh bền vững”, hạn chế tối đa việc giải tỏa trắng, đồng thời đề xuất chuyển đổi các quỹ đất công nghiệp cũ để tái thiết không gian, trả lại tiện ích công cộng và mảng xanh cho cộng đồng dân cư.

Thành công của đồ án không chỉ được đo bằng giải thưởng, mà còn thể hiện ở nhận thức nghề nghiệp mà sinh viên đạt được trong quá trình học tập. “Giải thưởng giúp em ý thức rõ hơn trách nhiệm của một kiến trúc sư quy hoạch - không chỉ vẽ bản đồ, mà là tìm lời giải cho sinh kế và môi trường sống của nhiều thế hệ người dân”, Thanh Phong chia sẻ.

Đồ án của sinh viên Trần Trương Thanh Phong đạt Giải nhất đồ án tốt nghiệp xuất sắc năm 2025 ngành Quy hoạch, Hạ tầng kỹ thuật và Quản lý đô thị

Đồ án của sinh viên Trần Trương Thanh Phong đạt Giải nhất đồ án tốt nghiệp xuất sắc năm 2025 ngành Quy hoạch, Hạ tầng kỹ thuật và Quản lý đô thị

Cùng mạch tư duy về trách nhiệm bảo tồn và phát triển, sinh viên Lâm Vĩ Khang (Khoa Quy hoạch) đã tạo dấu ấn với đề tài nghiên cứu về khu di tích núi Mo So (Kiên Giang), nơi đang tồn tại mâu thuẫn giữa khai thác du lịch và bảo tồn di sản. Đồ án của Khang được Hội đồng chuyên môn đánh giá cao nhờ cách tiếp cận thận trọng, ưu tiên phục hồi hệ sinh thái và tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng địa phương, thay vì các giải pháp can thiệp thô bạo. Thông điệp “kiến trúc cảnh quan không phải là trang trí, mà là chữa lành” từ đồ án cũng phản ánh rõ tinh thần đào tạo mà UAH kiên trì theo đuổi.

Đồ án Thiết kế Kiến trúc cảnh quan khu Di tích lịch sử, danh thắng và du lịch sinh thái núi Mo So tại Thị trấn Kiên Lương, xã Bình Trị, xã Bình An, huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang (nay là xã Kiên Lương, tỉnh An Giang) của sinh viên Lâm Vĩ Khang

Trong nhiều năm liền, sinh viên UAH liên tục ghi dấu ấn tại các giải thưởng uy tín do Hội Quy hoạch và Phát triển Đô thị Việt Nam, Hội Cấp thoát nước Việt Nam tổ chức, cũng như Giải thưởng Eureka của Thành đoàn Thành phố Hồ Chí Minh. Những thành tích này không chỉ là sự ghi nhận về mặt kết quả, mà còn cho thấy năng lực tư duy, nghiên cứu và khả năng đề xuất giải pháp thực tiễn của sinh viên UAH trong các lĩnh vực kiến trúc, quy hoạch và hạ tầng kỹ thuật.

Hội nhập quốc tế và kiến tạo hệ sinh thái nghề nghiệp vững chắc

Không chỉ dừng lại ở việc giải quyết các bài toán nội tại, UAH xác định hội nhập quốc tế là chiến lược then chốt để nâng tầm chất lượng đào tạo. Thời gian qua, UAH đã có nhiều hoạt động trao đổi và làm việc với các trường đại học quốc tế như Đại học Quốc gia Cao Hùng (Đài Loan, Trung Quốc), Đại học Phayao (Thái Lan) và Đại học CEPT (Ấn Độ). Các cuộc gặp gỡ tập trung vào những lĩnh vực then chốt như kiến trúc, quy hoạch, kỹ thuật hạ tầng đô thị, thiết kế và xây dựng, mở ra triển vọng hợp tác trong đào tạo, nghiên cứu khoa học và trao đổi học thuật.

Trường Đại học Kiến trúc cùng Đại học Quốc gia Cao Hùng trong buổi gặp gỡ để ký kết hợp tác toàn diện

Song song đó, việc ký kết thỏa thuận hợp tác với Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội đã góp phần nâng tầm mối quan hệ truyền thống giữa hai cơ sở đào tạo đầu ngành, hướng tới liên kết đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy nghiên cứu, chuyển giao tri thức trong lĩnh vực kiến trúc, quy hoạch, xây dựng, thiết kế.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà cùng Hiệu trưởng UAH (trái) và HAU (phải), thể hiện sự gắn kết giữa cơ quan quản lý nhà nước và các cơ sở đào tạo đầu ngành

Sinh viên UAH cũng liên tục ghi dấu ấn tại nhiều cuộc thi kiến trúc và thiết kế uy tín, nơi các đồ án tốt nghiệp được đặt trong cùng hệ quy chiếu với các sản phẩm học thuật đến từ các trường đại học hàng đầu thế giới. Tiêu biểu, sinh viên Võ Nguyễn Khánh Duy (lớp KT20/A2) đã đạt Giải thưởng đồ án kiến trúc hạng mục sinh viên tại World Architecture Awards và Giải Bạc New York Architectural Design Awards. Đây là những giải thưởng có uy tín quốc tế, đòi hỏi cao về tư duy thiết kế, tính nghiên cứu và khả năng trình bày đồ án theo chuẩn mực toàn cầu.

Cùng với đó, sinh viên Lê Gia Tuấn (lớp KT20/A2) với đồ án Bảo tàng Văn hóa Lễ hội Dân tộc Jrai đã đạt Giải Nhì Giải thưởng Loa Thành 2025, đồng thời lọt vào Top 100 đồ án tốt nghiệp xuất sắc nhất Giải thưởng Đồ án Tốt nghiệp Quốc tế Tamayouz - một trong những sân chơi học thuật danh giá dành cho sinh viên kiến trúc trên toàn thế giới. “Khi chạm tới các sân chơi quốc tế, em nhận ra những giá trị văn hóa gần gũi, “Việt Nam” nhất vẫn có thể được bạn bè năm châu nhìn thấy và thấu hiểu. Đó là cơ hội để các bản sắc văn hóa giao thoa, để ta hiểu họ và họ cũng hiểu ta”, sinh viên Lê Gia Tuấn chia sẻ.

Đồ án của sinh viên Lê Gia Tuấn lọt Top 100 đồ án tốt nghiệp xuất sắc nhất Giải thưởng Đồ án Tốt nghiệp Quốc tế Tamayouz

Song song với hành trình vươn ra biển lớn, việc thắt chặt mối quan hệ Nhà trường - Doanh nghiệp được UAH xem là đòn bẩy quan trọng để thu hẹp khoảng cách giữa giảng đường và thực tiễn. Thông qua các chương trình tham quan thực tế, thực tập, tọa đàm chuyên môn và hợp tác nghiên cứu, sinh viên UAH có điều kiện tiếp cận sớm với môi trường làm việc chuyên nghiệp, các dự án hạ tầng và xây dựng quy mô lớn, cũng như quy trình quản trị, tổ chức thi công và kiểm soát chất lượng theo chuẩn mực quốc tế.

Sinh viên UAH tham quan Sân bay Long Thành (Đồng Nai) trong khuôn khổ hợp tác toàn diện giữa Nhà trường cùng Công ty Cổ phần Kết cấu Thép ATAD

Nhìn lại hành trình phát triển, từ truyền thống học thuật lâu đời đến những bước chuyển mình mạnh mẽ trong kỷ nguyên số, Trường Đại học Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh đang chứng minh vai trò tiên phong của mình. Sự kết hợp hài hòa giữa triết lý nhân văn, trách nhiệm xã hội với tư duy hội nhập đã và đang tạo ra những thế hệ kiến trúc sư, kỹ sư không chỉ giỏi nghề mà còn giàu khát vọng phụng sự. Họ chính là những người sẽ đặt những viên gạch vững chắc cho diện mạo đô thị Việt Nam hiện đại, bản sắc và bền vững trong tương lai.